‘Us Koöperaasje’ wil meer mogelijkheden voor ‘dorpsmolens’

Grou – De provincie Fryslân dient meer mogelijkheden te bieden voor het plaatsen van windturbines van, voor en door dorpen. Dat vindt de vereniging ‘Us Koöperaasje’, waar vele dorpscoöperaties op het gebied van duurzame energie bij zijn aangesloten. Samen met de Stienzer Energykoöperaasje (StEK) wordt hierover op woensdagavond 1 mei 2024 een ‘webinar’ gehouden: een online-bijeenkomst via het programma ‘Teams’.

De provincie Fryslân heeft de Verordening Romte op onderdelen aangepast. Over die aanpassingen kunnen mensen tot 13 mei 2024 hun eventuele zienswijzen indienen. Om zoveel mogelijk medestanders te krijgen, houden Us Koöperaasje en StEK de ‘Teams-webinar’.

Webinar op 1 mei 2024

“Onder het motto ‘Samen sterk(er)’ willen we er zo voor zorgen dat vanuit ons, de Mienskip, een dringend verzoek aan de provincie wordt gedaan om meer dorpsmolens mogelijk te maken. Hoe meer energiecoöperaties de zienswijze ondersteunen, hoe meer impact”, schrijft Us Koöperaasje in haar nieuwsbrief.

Zie ook: Webinar over dorpsmolens op 1 mei – Ús Koöperaasje (uskooperaasje.frl)

Op en bij bedrijventerreinen

De provincie Fryslân wil voor de vier grootste plaatsen, Leeuwarden, Drachten, Sneek en Heerenveen, een uitzondering maken: windturbines zijn hier toegestaan op of bij bedrijventerreinen ‘met enige omvang’ (minimaal circa 50 hectare) of als kan worden aangetoond dat de energiebehoefte relatief groot is in vergelijking met de omvang van het betreffende bedrijventerrein.

Wel dient dan minimaal zestig procent van de opbrengst ten goede te komen aan de lokale gemeenschap. Bovendien mogen deze turbines niet langer dan 25 jaar blijven staan (en draaien).

Zie ook: aanpassing Verordening Romte van de provincie Fryslân, o.a. wat betreft windturbines en zonne-energie: wijzigingsverordening_kleurtjes_versie.pdf (sim-cdn.nl)

Lancaster

Geraakt, de laatste vlucht van de Lancaster R5682

Grou – wil zich profileren als poort naar de Alde Feanen. Naast prachtige natuur, de pontjesroute De 8 van Grou is er bijvoorbeeld in de Alde Feanen te Earnewâld een historisch Skûtsjemuseum en is er aandacht voor het verhaal van Lancaster R5682 die neerstortte in de Alde Feanen nabij Warten. Onlangs opende Peter Joslin, de kleinzoon van de Lancaster piloot, de tentoonstelling ‘Geraakt, de laatste vlucht van de Lancaster’. Een expositie rondom de Britse bommenwerper R5682 en haar bemanning. In het oude gebouwtje van de ijsclub achter het Skûtsjemuseum te Earnewâld, kunnen belangstellenden het visuele verhaal van deze bommenwerper vanaf nu weer bekijken.

Lancaster R5682

In de nacht van 4 op 5 september 1942 stegen vanaf vliegveld Syerston in Engeland 251 bommenwerpers op. De Lancaster R5682 vloog met zeven man aan boord richting Duitsland. Hun doel: de Focke Wulf-vliegtuigenfabriek in Bremen bombarderen. De Duitse Luftwaffe op de vliegbasis van Leeuwarden had de bommenwerper al snel in gespot en stuurde een vliegtuig om het toestel uit de lucht te schieten. Met twee kapotte rechter motoren zet piloot Peter Joslin koers naar Fryslân om een noodlanding te maken. Het duurde daarna niet lang voordat de bommenwerper neerkwam in de Alde Feanen. Vier van de zeven mannen overleefden de crash met een parachute. Het is onduidelijk of de Canadese boordschutter James Francis Cooper ook is gesprongen. Hij is de enige vermiste inzittende van het vliegtuig.

Zwaluwwand

Op de plek waar de Lancaster neerstortte is een permanente herdenkingsplaats gecreëerd: De Zwaluwhaven. Deze 32 meter lange muur, ontworpen door landschapsarchitecte Nynke Rixt Jukema, heeft 251 gaten voor oeverzwaluwen. Het aantal gaten komt overeen met het aantal gevechtsvliegtuigen dat in de nacht van 4 op 5 september 1942 opsteeg. Het aantal meters van de muur komt overeen met de lengte van de Lancaster. Van de 251 gaten worden 12 dichtgemaakt. Twaalf vliegtuigen, die die nacht in 1942 opstegen, kwamen niet terug.

Opening expositie

Voor veel aanwezigen was de opening van de expositie, een een bezoek aan de zwaluwwand een bijzonder moment. Zeker voor Peter Joslin, die zelf piloot met een Airbus vloog. Hij is speciaal voor dit moment van de United Kindom naar Nederland gekomen. De leerlingen van de Master Frankeskoalle uit Earnewâld onthulden een informatiebord en knipten samen met Peter Joslin als openingshandeling een rood gekleurd lint door.

Meer informatie over de Alde Feanen is te vinden op: www.np-aldefeanen.nl

Fryslân Ferbynt

Fryslân Ferbynt, een regeling voor een bruisend Fryslân

Op 22 juni 2024 vindt de eerste Fryslân Ferbynt-dei plaats. Dat hebben de Gedeputeerde staten op 2 april jongstleden vastgesteld. Initiatiefnemers kunnen vanaf 16 april 2024 €500,- subsidie aanvragen voor hun activiteiten en evenementen die plaatsvinden op 22 juni 2024. Op deze dag zullen in heel Fryslân activiteiten zijn voor en met (potentiële) vrijwilligers van stichtingen en verenigingen. Ze zijn belangrijk voor cultuur, sport en andere activiteiten. Zonder de Friese vrijwilligers is er geen Mienskip.

Het doel van de Fryslân Ferbynt-dei is dat op deze dag in Fryslân het ontmoeten, het doen van vrijwilligerswerk en het aantrekken en behouden van vrijwilligers centraal staat bij stichtingen en verenigingen. Het moet één dag in het jaar worden die bruist van de activiteiten in Fryslân. Gedeputeerde Knol kijkt erg uit naar 22 juni: “Frijwilligers spylje de haadrol yn doarpen, wiken en ferieningen. Oft it no giet om kultuer, sport of oare sosjale aktiviteiten. Se foarmje it semint fan it Fryske ferieningslibben. Sûnder frijwilligers gjin Fryske mienskip. Dêrom fine wy it fan grut belang dat frijwilligers, ferieningen en organisaasjes harren wurdearre en needsaaklike wurk fuortsette kinne. Wy sette de finsters iepen.”

Aanvragen

De regeling gaat op dinsdag 16 april om 9:00 uur open. Vanaf dan kunnen aanvragers via de website van de Provincie Fryslân het aanvraagformulier, zowel digitaal als schriftelijk, invullen en inleveren. Schriftelijk aanvragen is nog wel mogelijk, maar wordt afgeraden omdat de kans bestaat dat het beschikbare geld op is voordat de aanvraag binnen is op het provinciehuis. Stichtingen en verenigingen kunnen een bedrag van € 500,- aanvragen voor een activiteit die plaatsvindt op 22 juni. Er is dit jaar in totaal € 250.000,- beschikbaar, wat neerkomt op 500 activiteiten en evenementen. Bij een aanvraag moet de initiatiefnemer onder andere rekening houden dat zij inkopen bij lokale ondernemingen en dat dit duurzame producten betreffen. Hoe de initiatiefnemer dit invult, is aan henzelf.

eHerkenning

Wat belangrijk is voor het doen van een digitale aanvraag is een eHerkenning-account. Besturen van stichtingen en verenigingen moeten dit zo snel mogelijk aanvragen, omdat een account nodig is voor het doen van een digitale aanvraag. Het aanvragen kan enkele dagen duren en we verwachten dat de regeling snel overvraagd zal zijn. Op de site www.eherkenning.nl kunt u eHerkenning aanvragen voor uw stichting of vereniging. Aanvragers hebben eHerkenningsniveau 2 plus nodig.

Evaluatie

Provinciale Staten hebben besloten de regeling te evalueren na de eerste editie van 2024. Deze evaluatie moet uitwijzen of de pilot een ‘succes’ kan worden genoemd. Provinciale Staten beslissen vervolgens of zij door willen met de regeling in de drie opvolgende jaren.